Do przeprowadzenia egzekucji z ruchomości uprawniony jest komornik sądu, w którego okręgu znajdują się ruchomości, chyba że wierzyciel wybierze innego komornika. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych wierzyciel ma prawo wyboru komornika na obszarze właściwości sądu apelacyjnego, z wyjątkiem spraw o egzekucję z nieruchomości oraz spraw, w których przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio.

Wniosek o wszczęcie egzekucji z ruchomości

Wszczęcie egzekucji z ruchomości zaczyna się od złożenia przez wierzyciela wniosku, w którym podaje szereg informacji istotnych dla prawidłowego przeprowadzenia egzekucji. Należą do nich:

• wskazanie swojego imienia, nazwiska, adresu i numeru PESEL;
• rachunek bankowy, na który należy przekazać wyegzekwowane należności;
• wskazanie ruchomości, które mają zostać zajęte;
• adres, pod którym znajdują się przeznaczone do zajęcia ruchomości.

Do wniosku egzekucyjnego dołącza tytuł wykonawczy.

Egzekucja z ruchomości – protokół zajęcia

Pierwszym etapem egzekucji z ruchomości jest zajęcie. Zajęcia dokonuje się poprzez wpisanie ruchomości do protokołu zajęcia. Protokół taki powinien zawierać:

• oznaczenie miejsca i czasu dokonania czynności zajęcia;
• określenie osób biorących udział w czynnościach, ich wnioski i uwagi co do przebiegu czynności, w szczególności uwagi dłużnika o przysługujących prawach osób trzecich do zajętych ruchomości, ze wskazaniem adresów tych osób, wyszczególnienie zajętych ruchomości z zaznaczeniem ich cech wyróżniających i wartości;
• wzmiankę o odczytaniu protokołu;
• podpisy osób uczestniczących lub wzmiankę o przyczynie braku podpis;
• podpis komornika.

W celu dokonania zajęcia ruchomości komornik może zarządzić otwarcie mieszkania i innych pomieszczeń i dokonać tam przeszukania, jak i przeszukać odzież dłużnika.

Komornik ma obowiązek doręczyć odpis protokołu dłużnikowi i współwłaścicielom zajętej ruchomości, którzy nie są dłużnikami.

Czy komornik może zająć ruchomości należące do innej osoby?

Zajęciu podlegają ruchomości dłużnika, niezależnie od tego, czy są w jego władaniu (a więc czy on nimi aktualnie dysponuje), czy też dysponuje nimi osoba trzecia. Ten przepis prowadzi do licznych nieporozumień, więc należy wyjaśnić, w jaki sposób go rozumieć. Komornik nie bada, kto jest prawnym właścicielem przedmiotu znajdującego się w mieszkaniu dłużnika albo na jego podwórku. Jeśli dłużnik pożyczył od kogoś sprzęt elektroniczny, a komornik dokonuje czynności w czasie, gdy ten pożyczony przedmiot znajduje się u dłużnika, to jak najbardziej może zająć urządzenie. Zajmując ruchomości, komornik ustala jedynie, czy dłużnik włada ruchomością. Do dokonania zajęcia wystarczy, że stwierdzi, że rzecz znajduje się we władaniu dłużnika.

Nie oznacza to, że prawowity właściciel nie odzyska już swoich przedmiotów. Do dłużnika należy poinformowanie komornika, że zajęta rzecz należy do kogoś innego.

Obowiązek zgłoszenia komornikowi informacji o prawach osób trzecich ciąży na dłużniku także wtedy, gdy nie był on obecny przy zajęciu. Powinien go w takim wypadku wykonać niezwłocznie po otrzymaniu protokołu zajęcia. Prawowitemu właścicielowi zajętej ruchomości służy prawo wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego i w tej procedurze jego ruchomości mogą zostać zwolnione spod zajęcia.

Co dzieje się z ruchomością po jej zajęciu?

Zajęte ruchomości komornik pozostawi we władaniu osoby, u której je zajął, chyba że uzna, że z ważnych przyczyn należy je oddać pod dozór innej osobie. Osoba ta staje się dozorcą i ma obowiązek przechować zajętą ruchomość w niepogorszonym stanie.

Kolejnym etapem jest sprzedaż zajętej ruchomości. Dopuszczalne są dwie formy sprzedaży: z wolnej ręki lub w drodze licytacji (tradycyjnej lub e-licytacji).